Απαγορεύεται η χωρίς άδεια, αντιγραφή, αναδημοσίευση του περιεχομένου
Τιμητική εκδήλωση από το Μουσείο Μπενάκη
Το Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών
του Αρ. Θεοδωρίδη σταθερός
δεσμός πολιτισμού στη Δράμα
Τα στελέχη της ΑΜΚΕ ΚΥΚΛΩΨ Κ. Συφιλτζόγλου και Κ. Βιδάκης μιλάνε στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΙΑ πολύ ωραία τιμητική εκδήλωση γα το Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών – Συλλογή Άρη Θεοδωρίδη, πραγματοποιήθηκε την Τρίτη 19 Μαΐου στο Μουσείο Μπενάκη Ελληνισμού Πολιτισμού.
Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της Διεθνούς Ημέρας Μουσείου 2026, με το Μουσείο Μπενάκη να αναδεικνύει το έργο μουσειακών οργανισμών της ελληνικής περιφέρειας, οι οποίοι δραστηριοποιούνται στους τομείς της μελέτης και της ανάδειξης του πολιτισμού.
Στην τιμητική εκδήλωση του Μουσείου Μπενάκη για την ιστορία, την προσφορά και τις δράσεις του Μουσείου Φωτογραφικών Μηχανών – Συλλογή Άρη Θεοδωρίδη, μίλησαν, η κα. Ειρήνη Γερουλάνου, Πρόεδρος της Διοικητικής Επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη, η κα. Φανή Κωνσταντίνου, τ. Υπεύθυνη των Φωτογραφικών Αρχείων του Μουσείου, ο κ. Κώστας Βιδάκης, Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Α.Μ.Κ.Ε. Κύκλωψ και ο κ. Κυριάκος Συφιλτζόγλου, Στέλεχος της Α.Μ.Κ.Ε. Κύκλωψ.
Από δεξιά ο κ. Θεοδωρίδης με τον υφυπ. ΥΕΘΑ κ. Δαβάκη, ενώ στο βάθος στην πρώτη σειρά διακρίνεται η κα. Π. Αποστολίδου με την κόρη της Κ. Αποστολίδου.
Αξίζει να σημειωθεί ότι στην εκδήλωση παραβρέθηκε ο υφυπουργός Εθνικής Άμυνας κ. Δαβάκης, η σύζυγος του αείμνηστου Κώστα Αποστολίδη κα. Πέννυ Αποστολίδου και η κόρη του κα. Καλλίσσα Αποστολίδου, γνωστοί φωτογράφοι καλλιτέχνες και πλήθος Δραμινών που ζουν στην Αθήνα. Στο τέλος της εκδήλωσης, το Μουσείο Μπενάκη τίμησε με μια ιδιαίτερη πλακέτα τον κ. Θεοδωρίδη.
Χώρος αφιερωμένος στην τέχνη της φωτογραφίας
Ο πολυχώρος πολιτισμού της ΑμKE ΚΥΚΛΩΨ, είναι αφιερωμένος πρωτίστως στην τέχνη της φωτογραφίας αναδεικνύοντας τη σύνδεση ανάμεσα στο μέσο καταγραφής και αποτύπωσης της εικόνας, με τη δημιουργική έκφραση μέσα από εκθέσεις σημαντικών φωτογράφων. Η προστασία, η ανάδειξη της φωτογραφίας και η διατήρηση της ιστορίας αυτής της τέχνης αποτελεί, για την ΑμKE ΚΥΚΛΩΨ, έναν από τους βασικούς σκοπούς της.
Σύμφωνα με όσα αναφέρονται από το Μουσείο Μπενάκη σε σχετικό δελτίο, «Ο πολυχώρος βρίσκεται στην πόλη της Δράμας, στο συγκρότημα «Ιωάννη Αναστασιάδη», στο Πάρκο των πηγών της Αγίας Βαρβάρας. Το συγκρότημα, σημείο αναφοράς για την ταυτότητα της πόλης, αποτελείται από:
– την αρχοντική κατοικία του καπνέμπορου Αναστασιάδη, γνωστή στη Δράμα με την ονομασία «Μαρμάρινο». Πρόκειται για ένα ξεχωριστό μνημείο της αστικής και πρώιμης βιομηχανικής αρχιτεκτονικής της Δράμας, έργο του 1875, το οποίο λειτουργεί ως Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών – Συλλογή Άρη Θεοδωρίδη
– την καπναποθήκη, που είναι η παλαιότερη της πόλης και φιλοξενεί εκθέσεις
– τον μεγάλο αύλειο χώρο του.
Από το 2021, στους χώρους της καπναποθήκης και του κήπου, φιλοξενούνται περιοδικές εκθέσεις με έργα σημαντικών Ελλήνων και ξένων φωτογράφων, καθώς και παρουσιάσεις, ομιλίες, προβολές και ποικίλες εκδηλώσεις. Μέσα από τις δράσεις που πραγματοποιούνται ενισχύεται η πολιτιστική ταυτότητα της Δράμας και αναδεικνύεται η περιοχή ως σημείο αναφοράς με έμφαση στην τέχνη της φωτογραφίας».
Οι ομιλητές της εκδήλωσης. Από δεξ. η κα. Κωνσταντίνου, ο κ. Βιδάκης και ο κ. Συφιλτζόγλου.
Συφιλτζόγλου: Ένα δυναμικό πεδίο αισθητικής
Κατά τη διάρκεια της τιμητικής εκδήλωσης, ο κ. Συφιλτζόγλου αναφέρθηκε στην επισκεψιμότητα που έχει το Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών όλα αυτά τα χρόνια καθώς το επισκέπτεται πλήθος κόσμου απ’ όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό.
Όπως σημειώνει μιλώντας στον «Π.Τ.», «ήταν μια πολύ όμορφη και συγκινητική εκδήλωση. Υπήρχε πολύς κόσμος και απ’ το χώρο του κ. Θεοδωρίδη από την ναυτιλία και σύσσωμο το Μπενάκη και πολλοί Δραμινοί που ζούνε στην Αθήνα».
Από την πλευρά του, ο κ. Συφιλτζόγλου, αναφέρθηκε στους «δεσμούς που αναπτύχθηκαν από τα σχολεία, από τα παιδιά που είναι το βασικό μας θέμα που το επισκέπτονται διαρκώς και υπάρχει ένας σταθερός δεσμός. Από τους ίδιους τους Δραμινούς που υπάρχει ένας παλμός πολύ όμορφος, αλλά και από περιοχές απ’ όλη τη χώρα, συλλόγους, ακόμα και από τη δομή προσφύγων της Δράμας».
Αυτό που σημειώνει με δηλώσεις του στον «Π.Τ.» ο ίδιος, είναι ότι «το Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών της Δράμας έχει γίνει ένα σταθερό σημείο αναφοράς για τον πολιτισμό της Δράμας. Ένα δυναμικό πεδίο αισθητικής, με επίκεντρο τη φωτογραφική τέχνη, αλλά και την ιστορία της Δράμας, την αρχιτεκτονική της Δράμας, και όλοι αυτοί που το επισκέπτονται τι νιώθουνε. Που νιώθουν τη χαρά, το καμάρι, το ότι διευρύνουν τη φωτογραφική παιδεία που σιγά-σιγά αναπτύσσεται. Είναι ένας πλούτος και όλοι αυτοί έχουν μόνο καλά λόγια να πούνε, το χαίρονται, το διαφημίζουν και το καμαρώνουν. Και ουσιαστικά κάθε φορά ανανεώνουμε το ραντεβού μας για την επόμενη έκθεση και όλοι αυτοί στο τέλος μας αφήνουνε και τις ευχές για τον κ. Θεοδωρίδη για όλο αυτό το πράγμα που οραματίστηκε. Και βέβαια όλα αυτά αποτυπώνονται στο βιβλίο εντυπώσεων».
Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ακόμα ο ίδιος, για τους Δραμινούς που λείπουν στο εξωτερικό και έρχονται τα καλοκαίρια που πάντα επισκέπτονται το Μουσείο Φωτογραφικών Μηχανών, όπως «και όλη αυτή η νέα γενιά που σπουδάζει και δουλεύει στο εξωτερικό. Είναι δηλαδή ένα κομμάτι αυτών των Δραμινών που πλέον κάθε φορά που έρχονται Δράμα, Χριστούγεννα, Πάσχα και κυρίως καλοκαίρι, κυρίως οι παλιοί μετανάστες της Γερμανίας και είναι πολύ συγκινητικό. Και όλοι αυτοί οι Δραμινοί, οι καινούργιοι, που έχουν φύγει στο εξωτερικό, που όταν επιστρέφουν στα πατρικά τους έρχονται στο Μουσείο. Υπάρχει ένας σταθερός δεσμός και με αυτούς.
Βιδάκης: Το στήσιμο του Μουσείου
Από την πλευρά του, ο κ. Βιδάκης παρουσίασε το πώς στήθηκε όλος αυτός ο πολυχώρος, από την αγορά ακόμα του πολυτεμαχισμένου ιδιοκτησιακά χώρου του Μαρμάρινου Σπιτιού, την ενοποίησή του σε ένα κοινό χώρο και το στήσιμο του Μουσείου Φωτογραφικών Μηχανών και του χώρου των εκθέσεων φωτογραφίας.
Όπως σημειώνει μιλώντας στον «Π.Τ.», «η περιοχή αυτή στην Αγία Βαρβάρα, στο Νησάκι, στον πολυχώρο αυτόν, μας εμπνέει όλους για να προσφέρουμε, βγάζοντας τον καλύτερό μας εαυτό».
Ο ίδιος αναφέρθηκε λεπτομερώς για το πώς στήθηκε όλο αυτό το Μουσείο στη συνέχεια, πώς τοποθετήθηκαν οι φωτογραφικές μηχανές από την πρώτη ακόμα Camera Obscura, τη lanterna magica / μαγικός φανός και τις υπόλοιπες. «Το πώς δομείται και με ποια φιλοσοφία ο πρώτος όροφος, τι έχει τοποθετηθεί, πώς κάποιος επισκέπτης μπορεί να δει ουσιαστικά όλη αυτή τη ροή της εξέλιξης της χρονολογικής εξέλιξης του φωτογραφικού μέσου, στον δεύτερο όροφο που πάμε με άλλη φιλοσοφία».
Στο Μουσείο περιλαμβάνεται επίσης μεταξύ άλλων και η φωτογραφική μηχανή του Πέτρου Ασλανίδη, που είχε υπηρετήσει ως ναύτης στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο στο τορπιλοβόλο «ΑΔΡΙΑΣ» και αποτύπωσε όλη την περιπέτεια του πολεμικού πλοίου, με τις φωτογραφίες αυτές να γίνονται αφορμή για το βιβλίο της Μαργαρίτας Πουρνάρα για το βιβλίο «ΑΔΡΙΑΣ ήταν όλοι τους ήρωες».
Ο ίδιος αναφέρθηκε επίσης σε όλους του συντελεστές για το στήσιμο όλου αυτού του οικοδομήματος πολιτισμού μέχρι και την τελευταία λεπτομέρεια.
Μουσείο Φωτογραφικών μηχανών – Συλλογή Άρη Θεοδωρίδη
Ο επισκέπτης του Μουσείου μπορεί να μυηθεί σε μηχανές αποτύπωσης της εικόνας από την εποχή της Αναγέννησης (16ος αιώνας) και να παρακολουθήσει την εξέλιξη του φωτογραφικού μέσου μέσα στον χρόνο. Η συλλογή παρουσιάζει μηχανές δαγκεροτυπίας —τον πρώτο τύπο φωτογραφικών μηχανών από το 1850, τις πρώτες μηχανές φιλμ, ολοκληρώνοντας το ταξίδι στον χρόνο με τις καινοτόμες κατασκευές του 20ού αιώνα. Από τις τηλεμετρικές έως τις αυτόματες μονοοπτικές φωτογραφικές μηχανές, το μουσείο παρουσιάζει την ιστορία της τεχνολογικής εξέλιξης του μέσου μέχρι τα πρώτα ψηφιακά μοντέλα.
Όλο το εγχείρημα βασίστηκε στο όραμα του Προέδρου της Κύκλωψ, κ. Άρη Θεοδωρίδη. Η αγάπη του για τον γενέθλιο τόπο, σε συνδυασμό με το πάθος του για τη φωτογραφία και τις φωτογραφικές μηχανές, οδήγησαν σε επιλογές που αποτυπώθηκαν στη δημιουργία του πολυχώρου, σηματοδοτώντας μια εντυπωσιακή αλλαγή όχι μόνο στην πολιτιστική δραστηριότητα της πόλης, αλλά και στη διάσωση και ανάδειξη σημαντικών στοιχείων της αρχιτεκτονικής της ταυτότητας.
Το κτίριο και η συλλογή
Κεντρικό μέρος αυτού του σχεδίου αποτέλεσε η αναζήτηση του καταλληλότερου χώρου στη Δράμα, προκειμένου να στεγαστεί η μεγάλη συλλογή φωτογραφικών μηχανών του, την οποία εμπλουτίζει αδιάλειπτα μέσα από αγορές σε διεθνείς δημοπρασίες. Η συλλογή του αριθμεί περισσότερα από 2.000 αποκτήματα, κάποια εκ των οποίων εξαιρετικά πολύτιμα και σπάνια.
Το Μουσείο εγκαινιάστηκε στις 20 Σεπτεμβρίου 2025 και τη μουσειολογική – μουσειογραφική μελέτη έκαναν, ο Ηλίας και ο Φοίβος Παπαγεωργίου και ο Παντελής Φελέρης.
Στον ισόγειο χώρο, με θεματική «Η γέννηση της φωτογραφίας», ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να γνωρίσει την αρχή λειτουργίας της camera obscura, γνωστή ήδη από την αρχαιότητα, μέσα από ειδική κατασκευή, καθώς και να δει φορητές camera obscura της περιόδου της Αναγέννησης. Στον ίδιο χώρο εκτίθενται επίσης Laterna Magica, εφεύρεση του 17ου αιώνα, η οποία θεωρείται πρόδρομος του κινηματογράφου και αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα μέσα ψυχαγωγίας, εκπαίδευσης και διάδοσης γνώσης, μέσω της προβολής ζωγραφισμένων ή τυπωμένων γυάλινων διαφανειών, πάνω σε λευκή επιφάνεια ή πανί. Παράλληλα, παρουσιάζονται μηχανές προβολής από τα τέλη του 19ου έως τις αρχές του 20ού αιώνα.
Στον κεντρικό χώρο, παρουσιάζονται φωτογραφικές μηχανές που κατασκευάστηκαν μετά τη δημιουργία της πρώτης σταθερής φωτογραφικής εικόνας από τον Γάλλο Joseph Nicéphore Niépce, πριν από περίπου 200 χρόνια. Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να δει μια σημαντική σειρά μηχανών δαγκεροτυπίας, του πρώτου τύπου φωτογραφικών μηχανών που εμφανίστηκε στα μέσα του 19ου αιώνα. Στο ίδιο επίπεδο βρίσκεται και ειδικά διαμορφωμένος χώρος που αναπαριστά φωτογραφικό στούντιο παλαιότερης εποχής.
Ο κ. Θεοδωρίδης και η κα. Γερουλάνου.
Στον πρώτο όροφο, παρουσιάζονται μηχανές που ακολούθησαν τις δαγκεροτυπικές φωτογραφικές μηχανές. Ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να θαυμάσει, σε μια χρονολογική παρουσίαση, μια σειρά φωτογραφικών μηχανών που ξεκινούν από τις πρώτες μηχανές φιλμ του 19ου αιώνα και φτάνουν έως τις μηχανές του 20ού αιώνα.
Στο ίδιο επίπεδο παρουσιάζεται, μέσα από επιλεγμένα εκθέματα, ένα μέρος της ιστορίας εμβληματικών εταιρειών κατασκευής φωτογραφικών μηχανών και φακών, οι οποίες συνδέθηκαν καθοριστικά με την εξέλιξη της φωτογραφίας.
Σε ανεξάρτητες προθήκες του ορόφου εκτίθενται:
– μία φωτογραφική μηχανή Picca του Δημήτρη Πικόπουλου, τη μοναδική ελληνικής κατασκευής μηχανή
– μία τεχνική αεροφωτογράφησης που εφευρέθηκε το 1907 από τον Γερμανό φαρμακοποιό, ο οποίος χρησιμοποιούσε ταχυδρομικά περιστέρια στο στήθος των οποίων προσάρμοζε μικροσκοπική φωτογραφική μηχανή
– η παλαιά φωτογραφική μηχανή Box του Πέτρου Ασλάνη που είχε υπηρετήσει στο αντιτορπιλικό «Αδρίας» και ήταν ο μόνος που είχε αποτυπώσει με το φακό του, τις πλέον δραματικές στιγμές του ηρωικού πλοίου
– μηχανές Cyclops/Cyclope, στις οποίες οφείλει την ονομασία της η Αμκε «Κύκλωψ».
[Σημ. Οι φωτογραφίες της εκδήλωσης είναι του κ. Ανδρέα Σχοινά και παραχωρήθηκαν ευγενώς από το Μουσείο Μπενάκη.]
