Ξεκινάει η μελέτη με 604.000 ευρώ από την ΠΑΜΘ
Το νέο Εκκλησιαστικό Μουσείο
Δράμας θα αποτελέσει πόλο έλξης
για προσκυνηματικό τουρισμό
Υπογράφτηκε η σύμβαση μεταξύ Περιφέρειας και Μητρόπολης Δράμας για τη μελέτη του Εκκλησιαστικού Μουσείου Δράμας
Του Θανάση Πολυμένη
ΠΑΡΑΜΟΝΗ της μεγάλης εορτής του Ευαγγελισμού, υπογράφτηκε η σύμβαση μεταξύ της Περιφέρειας Αν. Μακεδονίας Θράκης και της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας, για την κατασκευή του νέου Εκκλησιαστικού Μουσείου Δράμας.
Για το θέμα του Εκκλησιαστικού Μουσείου, ο «Π.Τ.» έχει προχωρήσει με πολλά δημοσιεύματα στο παρελθόν. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό έργο για την Ιερά Μητρόπολη Δράμας, καθώς το υφιστάμενο Εκκλησιαστικό Μουσείο παραμένει κλειστό εδώ και πολλά χρόνια και περιλαμβάνει αξιόλογα αντικείμενα της εκκλησιαστικής ιστορίας της περιοχής, τα οποία όμως κάτοικοι και επισκέπτες δεν μπορούν να δουν και να θαυμάσουν από κοντά.
Με την κατασκευή του νέου Μουσείου στη δυτική είσοδο της πόλης επί της οδού τέρμα Ευξείνου Πόντο και δίπλα στην Ιερά Λαυρεντιανή Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος – Νέα Σουμελά, θα μεταφερθούν εκεί όλα τα εκθέματα και μέσα από τις κατάλληλες συνθήκες ενός σύγχρονου Μουσείου, θα μπορούν αυτά να διασωθούν.
Στο πλαίσιο αυτό, το μεσημέρι της Τρίτης 24 Μαρτίου (χθες), ο περιφερειάρχης Αν. Μακεδονίας – Θράκης κ. Τοψίδης και ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, υπέγραψαν την σύμβαση, με την οποία ανατίθεται πλέον σε ανάδοχο η διενέργεια της μελέτης. Παρόντες στην υπογραφή ήταν επίσης ο αντιπεριφερειάρχης Δράμας κ. Μουρβετίδης, όπως και ο διευθυντής της Διεύθυνσης Τεχνικών Έργων της Π.Ε. Δράμας κ. Εφραιμίδης, καθώς και στελέχη της εταιρείας που έχει αναλάβει την διενέργεια της μελέτης.
Τοψίδης: Το σύνολο των μελετών
Με δηλώσεις του στα τοπικά μέσα ενημέρωσης, ο περιφερειάρχης κ. Τοψίδης, σημείωσε ότι «υπογράφεται πλέον η σύμβαση για τη συνεργασία της ανάθεσης της διαγωνιστικής διαδικασία της μελέτης για το διώροφο κτίριο που θα χρησιμοποιηθεί ως Εκκλησιαστικό Μουσείο». Δίνοντας ορισμένα στοιχεία, είπε ότι πρόκειται για ένα κτίριο με 500 τ.μ. ισόγειο, 500 τ.μ. πρώτος όροφος και 500 τ.μ. υπόγειο.
Όπως σημείωσε, «η Περιφέρεια έχει εντάξει στο πρόγραμμά της 902.000 ευρώ και με την έκπτωση 604.000 ευρώ για όλες τις μελέτες και την οικοδομική άδεια. Οι μελέτες αυτές περιλαμβάνουν την πολεοδομική και ρυμοτομική μελέτη, την αρχιτεκτονική μελέτη, την ειδική αρχιτεκτονική μελέτη, την στατική μελέτη, την ηλεκτρομηχανολογική και την τοπογραφική μελέτη. Περιλαμβάνεται επίσης και η μουσειολογική μελέτη, που σημαίνει ότι το κτίριο θα είναι έτοιμο για να μπουν τα εκθέματα μέσα».
Τα στοιχεία που απαρτίζουν το Εκκλησιαστικό Μουσείο
Όπως σημείωσε ακόμα ο κ. Τοψίδης, «αυτό που είναι το πιο βασικό, είναι ότι όλα τα εκθέματα προέρχονται από εκκλησίες της περιοχής της Π.Ε. Δράμας, τα οποία έχουν συλλεχθεί όλα αυτά τα χρόνια.
Έτσι, περιλαμβάνονται 360 εικόνες – 183 μεταλλικά αντικείμενα – Γλυπτά και ξυλόγλυπτα. Όλα αυτά είναι εκθέματα από τον 18ο αιώνα. Πλέον, θα βρουν στέγη στο Μουσείο της Εκκλησίας μας. Αυτό θα συμβάλει στην οικονομία της περιοχής μας, στην επισκεψιμότητα, στο τουριστικό προϊόν και στο πολιτιστικό μας απόθεμα».
Από εκεί και πέρα και με την ολοκλήρωση της μελέτης, θα υπάρξει νέα συνεργασία με τον σεβασμιότατο Μητροπολίτη Δράμας, ώστε να ανεβρεθεί και το αντίστοιχο κονδύλι για την ανέγερση του κτιρίου.
Καταλήγοντας, σημείωσε ότι «πρόκειται για μια ολοκληρωμένη διαδικασία από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας. Ο ανάδοχος θα αναλάβει την υλοποίηση και η Εκκλησία μας, η Μητρόπολή μας, θα αποκτήσει επιτέλους τον δικό της χώρο».
Μητροπολίτης Δωρόθεος: Όνειρο ζωής
Για την υπογραφή της σύμβασης της Περιφέρειας ΑΜΘ με την Ιερά Μητρόπολη Δράμας, δηλώσεις έκανε και ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος, παραλληλίζοντάς τη μάλιστα και με τον εορτασμό του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Όπως σημείωσε, «η παραμονή της μεγάλης εορτής του Ευαγγελισμού, που η ίδια η λέξη “Ευαγγελισμός” σημαίνει την ευχάριστη είδηση, ότι ο Υιός του Θεού γίνεται Υιός της Παρθένου, γίνεται δηλαδή ολοκληρωμένος άνθρωπος για να σώσει το ανθρώπινο γένος, όπως λέμε στη θεολογική μας επιστήμη», για να συνεχίσει λέγοντας ότι, «παράλληλα σήμερα δεχόμαστε μία άλλη ευχάριστη είδηση από την Περιφέρεια, τον κύριο Περιφερειάρχη, τον κύριο Αντιπεριφερειάρχη και από όλους τους αφανείς εργάτες και της Περιφέρειας και της Αντιπεριφέρειας εδώ στη Δράμα. Και αυτή η ευχάριστη είδηση είναι η υπογραφή για τη σύνταξη της μελέτης, της ολοκληρωμένης μελέτης —όπως είπε ο κύριος Περιφερειάρχης— του Εκκλησιαστικού Μουσείου Δράμας. Για εμάς ήταν ένα όνειρο ζωής. Θα έλεγα ότι καθυστερήσαμε για διάφορους λόγους, δεν είναι της στιγμής αυτής, όμως βρισκόμαστε τώρα στην ευχάριστη θέση να υπογράψουμε σήμερα και να προχωρήσουμε στην υλοποίηση της μελέτης και κατόπιν να βρεθούν τα κατάλληλα κονδύλια για να γίνει το Εκκλησιαστικό Μουσείο Δράμας».
Η θέση του Μουσείου
Ο σεβασμιότατος Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος αναφέρθηκε στη θέση η οποία επιλέχθηκε να κατασκευαστεί το Εκκλησιαστικό Μουσείο, «είναι στη δυτική είσοδο της πόλης, όπως ερχόμαστε από Προσοτσάνη, Σέρρες και στο σημείο ακριβώς που είναι η Λαυρεντιανή Μονή πίσω και προς το Νότο. Εκεί θα χτιστεί το καινούργιο μουσείο και παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα. Είναι στην άκρη της πόλεως μεν, αλλά μπορεί να υπάρχει μεγάλη επισκεψιμότητα, να γίνουν εκπαιδευτικά προγράμματα με το μουσείο αυτό, με τις εικόνες και με την ιστορία».
Αναφερόμενος στα εκθέματα, είπε ότι «αυτά προέρχονται από τον 14ο αιώνα και μετά όπως και κάποιες εικόνες. Επομένως, μπορούν εκεί να γίνουν πολλά πράγματα. Υπάρχει χώρος για στάθμευση, που είναι βασικό στοιχείο σήμερα για την επισκεψιμότητα ενός μνημείου.
Και έτσι λοιπόν, εκεί θα γίνει το καινούργιο μουσείο —αυτό ονειρευόμαστε— και από την άλλη πλευρά αυτό θα αποβεί για το καλό των πολιτών εδώ της περιοχής της Δράμας. Ήδη η περιοχή μας έχει προσκυνηματικό τουρισμό, δηλαδή έρχονται προσκυνητές για τα μοναστήρια μας. Θα προσθέσουμε και την Αγία Σοφία, που ελπίζουμε και εκεί να έχουμε καλά αποτελέσματα από το Υπουργείο Πολιτισμού, θα προσθέσουμε και τους ναούς της πόλης, αλλά και άλλα μνημεία και φυσικά σε αυτά προστίθεται και το Εκκλησιαστικό Μουσείο, το οποίο έχει πολλά να προσφέρει στον λαό μας και ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους».
Τόνισε ακόμα ο Μητροπολίτης Δράμας κ. Δωρόθεος ότι, «θα μπορέσουμε να δημιουργήσουμε διάφορα προγράμματα (σ.σ. επισκεψιμότητας). Σήμερα το Υπουργείο Παιδείας δίνει τέτοιες δυνατότητες εξωτερικών δραστηριοτήτων και αυτό μπορούμε να το εκμεταλλευτούμε και ως Περιφέρεια και ως Εκκλησία για να έρχονται τα παιδιά, να μαθαίνουν πράγματα μέσω εκπαιδευτικών προγραμμάτων, τα οποία θα τα βοηθήσουν πολύ στο να συνειδητοποιήσουν την ιστορία του τόπου μας. Μια που έχουμε και την εθνική μας εορτή αύριο (σήμερα), την ιστορία του τόπου μας και την προσφορά και τις θυσίες του Ελληνισμού, ιδιαίτερα εδώ στην πολύπαθη και μαρτυρική Δράμα».
Το Εκκλησιαστικό Μουσείο Δράμας
Το Εκκλησιαστικό Μουσείο της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας, στεγάζεται στο κτίριο του πρώην οικοτροφείου της Μητρόπολης Δράμας. Ο μακαριστός μητροπολίτης Διονύσιος είχε συγκεντρώσει πολλά κειμήλια για συντήρηση και διαφύλαξη στους χώρους της μητρόπολης.
Στον πρώτο όροφο στεγάζονται εικόνες λαϊκής τέχνης του ΙΘ’ αι., ξυλόγλυπτα βημόθυρα ναών και τμήματα τέμπλων εκκλησιών. Στο δεύτερο όροφο ξεχωρίζουν ένα ζεύγος βημόθυρων με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου του ΙΕ’ αι., δυο εικόνες του ΙΓ΄αι., η Παναγία Οδηγήτρια και ο Κύριος Ευλογών, που προέρχονται κατά πάσα πιθανότητα από το ναό των Ταξιαρχών στη Δράμα. Επίσης εκτίθενται πολλά αρχιερατικά άμφια μητροπολιτών Δράμας, Γρεβενών, Νευροκοπίου και Ζιχνών. Τα πιο σημαντικά όμως είναι τα αρχιερατικά άμφια του Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Σμύρνης Χρυσόστομου.
Στον τρίτο όροφο τα περισσότερα εκθέματα είναι επίσης εικόνες λαϊκής τεχνοτροπίας. Από τα υπόλοιπα εκθέματα ξεχωρίζουν ένα αρτοφόριο ξυλόγλυπτο του ΙΗ’ αι. και άλλα αρτοφόρια του ΙΘ’ και του Κ’ αι., καθώς και χρυσοκέντητο κάλυμμα Αγίας Τράπεζας του ΙΘ’ αι. και ζεύγη καλυμμάτων ιερών σκευών του ΙΘ’ αι.
Στον τέταρτο όροφο το σύνολο των εκθεμάτων είναι φορητές εικόνες, πολλά ιερατικά και διακονικά άμφια. Στον πέμπτο όροφο υπάρχουν πολλά εκκλησιαστικά σκεύη (άγια ποτήρια, λόγχες, εξαπτέρυγα, σταυροί λιτανείας και αντιμήνσια)».
Το κειμηλιοφυλάκειο της Ιεράς Μητροπόλεως Δράμας, φιλοξενεί 362 φορητές εικόνες, 183 μεταλλικά αντικείμενα και λειτουργικά σκεύη, 3 ξυλόγλυπτα, 10 γλυπτά, 27 άμφια και λειτουργικά υφάσματα και 7 παλαίτυπα, συνιστά τη σημαντικότερη, μέχρι σήμερα, πηγή για την καλλιτεχνική ιστορία στην περιοχή της Δράμας στη μεταβυζαντινή περίοδο, καθώς και για την ιστορία των προσφύγων της περιοχής της, η τέχνη των οποίων είναι ελάχιστα μελετημένη και αποτιμημένη μέχρι σήμερα.
Τα κειμήλια αποτελούν ιδιαίτερα σημαντικές μαρτυρίες για την παιδεία και την τέχνη των περιοχών προέλευσής τους και συνεισφέρουν στη γνώση μας για τις συνθήκες εργασίας και τα έργα όχι μόνο των καλλιτεχνών, ιδίως του 18ου και 19ου αιώνα, αλλά και των παραγγελιοδοτών αυτών, αποκαλύπτοντας άγνωστα μέχρι σήμερα στοιχεία.
