Ψηφιακά από το μέσον της σχολικής χρονιάς
Το πολλαπλό βιβλίο και
τα νέα προγράμματα σπουδών
από το Δημοτικό μέχρι την Α΄ Λυκείου
Μιλάει στον «Π.Τ.» η Περιφερειακή Επόπτρια Ποιότητας της Εκπαίδευσης Αν. Μακεδονίας και Θράκης, και Σύμβουλος Εκπαίδευσης κα. Χαραλαμπίδου
Του Θανάση Πολυμένη
ΔΥΟ ΜΕΡΕΣ έμειναν για να ηχήσει και φέτος το «πρώτο κουδούνι» που θα σημάνει και επίσημα την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς.
Μέχρι στιγμής όλα φαίνονται να πηγαίνουν καλά, τουλάχιστον όσον αφορά στη Δράμα και τις σχολικές μονάδες με μόνιμους διορισμούς εκπαιδευτικών καθώς και προσλήψεις αναπληρωτών, τόσο στην Πρωτοβάθμια, όσο και στη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση.
Από τη νέα σχολική χρονιά 2025 – 2026, αναμένεται να εφαρμοστεί ένα νέο σχέδιο για τη διδακτέα ύλη όλων των τάξεων του Δημοτικού και του Γυμνασίου, με στόχο να δοθεί περισσότερη ελευθερία στους εκπαιδευτικούς, κάτι που από πλευράς Υπουργείου και Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής (ΙΕΠ), συνεπάγεται ευκαιρία για «πιο στοχευμένη διδασκαλία, με σεβασμό στον ρυθμό κάθε μαθητή και στις ανάγκες της σχολικής ομάδας».
Οι μαθησιακοί στόχοι κάθε γνωστικού αντικειμένου έχουν αναδιοργανωθεί, όντας χωρισμένοι σε δύο κατηγορίες:
Βασικοί – υποχρεωτικοί, που διασφαλίζουν τη θεμελιώδη γνώση και τις αναγκαίες δεξιότητες για όλους τους μαθητές, και πρόσθετοι – προαιρετικοί, που δίνουν στον εκπαιδευτικό τη δυνατότητα να επιλέγει τι επιπλέον θα διδάξει και να προσαρμόζει τη διδασκαλία στα ενδιαφέροντα, το επίπεδο και τις ιδιαιτερότητες της τάξης του.
Και αξίζει να σημειωθεί ότι, ο νέος αυτός σχεδιασμός της διδακτέας ύλης, βρίσκεται σε αρμονία με εφαρμογή των νέων προγραμμάτων σπουδών και του νέου πολλαπλού βιβλίου, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή ουσιαστικά από το 2027 – 2028. Μέχρι τότε, θα μπορεί ο εκπαιδευτικός να το διδάξει μέσω ψηφιακής εφαρμογής.
Η εφαρμογή του πολλαπλού βιβλίου
Για να γίνει ξεκάθαρο, από αυτή τη χρονιά, οι μαθητές θα παραλάβουν και φέτος τα κανονικά βιβλία, που είναι τα ίδια με πέρυσι και τα προηγούμενα χρόνια. Ωστόσο, μετά από τον Σεπτέμβριο, οι εκπαιδευτικοί θα έχουν τη δυνατότητα να παραλάβουν μέσω της Ψηφιακής Βιβλιοθήκης, το νέο «πολλαπλό βιβλίο», για όλες τις τάξεις του Δημοτικού, του Γυμνασίου μέχρι την Α΄ Λυκείου.
Στο διάστημα αυτό, θα έχουν τον απαραίτητο χρόνο για να επιλέξουν τα βιβλία με τα οποία θα δουλέψουν στο πλαίσιο του θεσμού του λεγόμενου πολλαπλού βιβλίου και να προετοιμάσουν κατάλληλα τη διδασκαλία τους.
Την άνοιξη του 2026 αναμένεται να γίνει η τελική επιλογή των βιβλίων που θα χρησιμοποιήσουν σε κάθε μάθημα, τα οποία ακολούθως θα διανεμηθούν στα σχολεία από τον Σεπτέμβριο του 2026, αντικαθιστώντας έτσι τα σημερινά βιβλία.
Τι είναι το πολλαπλό βιβλίο
Για να δούμε τι είναι το πολλαπλό βιβλίο, ο «Π.Τ.» μίλησε με την κα. Φρόσω Χαραλαμπίδου, Περιφερειακή Επόπτρια Ποιότητας της Εκπαίδευσης Αν. Μακεδονίας και Θράκης, και Σύμβουλος Εκπαίδευσης.
Θα πρέπει να αναφερθεί αρχικά, ότι, η κα. Χαραλαμπίδου συμμετείχε μαζί με τους άλλους 12 Περιφερειακούς Επόπτες Ποιότητας της Εκπαίδευσης, των Διευθύνσεων Εκπαίδευσης όλης της χώρας, στο Εργαστήριο Σχεδιασμού Υποστηρικτικού και Επιμορφωτικού Υλικού για το πολλαπλά βιβλίο.
Όπως επισημαίνει η ίδια, «στόχος αυτού του Εργαστηρίου ήταν η ενημέρωση των Περιφερειακών Εποπτών Ποιότητας Εκπαίδευσης, σε σχέση με το θεσμό του πολλαπλού βιβλίου και η ενίσχυση των δεξιοτήτων τους, για την υποστήριξη των στελεχών εκπαίδευσης και των σχολικών μονάδων με σκοπό την εισαγωγή και αξιοποίηση των νέου θεσμού στην τάξη».
Όπως εξηγεί στον «Π.Τ.» η κα. Χαραλαμπίδου, «πρόκειται για μια πολύ μεγάλη μεταρρύθμιση, γιατί μετατοπίζεται η διδακτική πράξη από το ένα και μοναδικό σχολικό εγχειρίδιο στην τάξη, στην ύπαρξη περισσοτέρων εγχειριδίων. Οπότε θα πρέπει όλοι να κατανοήσουμε ότι δεν έχουμε ένα διδακτικό βιβλίο. Είναι σημαντικό να αλλάξουμε την κουλτούρα, να μετατοπιστούμε από τη θέση ότι εμείς διδάσκουμε ένα βιβλίο».
Χαρακτηριστικά σημειώνει η ίδια, ότι, «αυτό το πολλαπλό βιβλίο, έρχεται να βοηθήσει την υλοποίηση των προγραμμάτων σπουδών, τα οποία εκπονήθηκαν από το 2022. Αυτά τα προγράμματα σπουδών, έχουν μετατοπίσει και τη διδακτική προσέγγιση. Που σημαίνει ότι διδάσκουμε πλέον με τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα. Άρα, δεν μας ενδιαφέρει να πάμε να διδάξουμε στην τάξη ανά σελίδα. Αλλά μας ενδιαφέρει να έχουμε τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, αυτά δηλαδή που κάθε μαθητής πρέπει να μάθει, να πετύχει, να φτάσει σ’ αυτόν τον στόχο».
Για να εφαρμοστούν όμως αυτά τα νέα προγράμματα σπουδών, θα πρέπει να υπάρχουν και τα νέα βιβλία, που είναι γραμμένα σύμφωνα με τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα και εδώ έρχεται το πολλαπλό βιβλίο, ώστε να καλύψει αυτή τη βασική ανάγκη.
Ανά μάθημα το πολλαπλό βιβλίο
Αξίζει να σημειωθεί ότι, το πολλαπλό βιβλίο θα υφίσταται ανά μάθημα. Πρακτικά αυτό σημαίνει ότι, ο εκπαιδευτικός θα έχει να επιλέξει για παράδειγμα για το μάθημα της Γλώσσας, της Φυσικής, των Μαθηματικών, της Ιστορίας και άλλων, ανάμεσα σε μια σειρά από βιβλία για το καθένα.
Όπως εξηγεί η κα. Χαραλαμπίδου, «αυτή την ώρα ολοκληρώνεται η πρώτη συγγραφή τους και τα βιβλία που ήδη έχουν αξιολογηθεί και έχουν το ελάχιστο των προδιαγραφών, θα ανεβούν ψηφιακά ώστε να είναι προσεγγίσιμα από τους εκπαιδευτικούς και στη συνέχεια από τους μαθητές. Από εκεί και μετά, ο εκπαιδευτικός θα μπορεί – μαζί με το εγχειρίδιο το οποίο στηρίζεται στο παλαιότερο πρόγραμμα σπουδών – να λειτουργεί συμπληρωματικά στη διδακτική πράξη με το νέο πρόγραμμα σπουδών και παίρνοντας δραστηριότητες, από τα βιβλία που θα είναι αναρτημένα σε ψηφιακή μορφή».
Αν και για κάποια μαθήματα, από την πρώτη προκήρυξη, δεν υπήρξε ενδιαφέρον συγγραφής για κάποια μαθήματα, ώστε να υπάρχουν και άλλα βιβλία προς επιλογή, το Υπουργείο Παιδείας, προχώρησε και σε νέα προκήρυξη, ώστε να υπάρξει συγγραφή και άλλων βιβλίων για ορισμένα από τα μαθήματα. Οι συγγραφείς αυτή την ώρα είναι πάνω από 1.000 και για κάθε μάθημα υπάρχουν τουλάχιστον δύο με τρία βιβλία.
Στην ερώτηση για το τι ακριβώς σημαίνει πολλαπλό βιβλίο για ένα μάθημα, η ίδια εξηγεί ότι «δεν είναι το μοναδικό εκπαιδευτικό εγχειρίδιο. Είναι μια μεγάλη καινοτομία». Από αυτά τα βιβλία, ο εκπαιδευτικός θα έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ποιο βιβλίο θα διδάξει στην τάξη του και θα ζητήσει από το Υπουργείο να εκτυπωθεί για να το παραλάβουν στα χέρια τους οι μαθητές.
Τα προγράμματα σπουδών
Ιδιαίτερη έμφαση δίνει η κα. Χαραλαμπίδου στην αλλαγή των προγραμμάτων σπουδών. Τα παλαιότερα αυτή τη στιγμή για το Λύκειο «αναπτύχθηκαν στην πλειονότητά τους το 1999, και το 2003 για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο. Στο διάστημα αυτό, υπήρξαν πολλές αλλαγές: Κοινωνικές, παγκόσμιας εμβέλειας και τεχνολογικές και επιστημονικές. Γι’ αυτό υπήρξε μια ανάγκη να αλλάξουν αυτά τα προγράμματα και να ενσωματώσουν αυτές τις αλλαγές. Επίσης, η εκπαίδευση πλέον είναι προσαρμοσμένη διαφορετικά ώστε να δημιουργήσει κριτικούς και δημιουργικά σκεπτόμενους πολίτες. Το πιο σημαντικό είναι ότι αυτά τα νέα προγράμματα σπουδών, στοχεύουν στις αναδυόμενες απαιτήσεις της κοινωνίας, όπως για παράδειγμα η τεχνητή νοημοσύνη».
