Παρουσίαση της ισπανικής μετάφρασης την Κυριακή 19 στο Μαρμάρινο Σπίτι
Το «Προς Πατρίδα» αποτελεί
μια ποιητική μυθιστορία
για την επιστροφή και την αυτογνωσία
Η Δραμινή πανεπιστημιακός και συγγραφέας κα. Εξάρχου μιλάει στον «Π.Τ.»
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΙΑ ΑΚΟΜΑ ενδιαφέρουσα φωνή στα λογοτεχνικά πράγματα της Δράμας, πρόκειται να παρουσιαστεί την επόμενη Κυριακή, στο πλαίσιο του 14ου Θερινού Προγράμματος ελληνικής γλώσσας και πολιτισμού, από το Πανεπιστήμιο της Γρανάδας.
Όπως έχουμε ήδη δημοσιεύσει και σε προηγούμενα τεύχη του «Π.Τ.», στη Δράμα διεξάγεται για 14η χρονιά φέτος, το πρόγραμμα νεοελληνικών σπουδών, από το Κέντρο Βυζαντινών, Νεοελληνικών και Κυπριακών Σπουδών του Πανεπιστημίου της Γρανάδας και στο πλαίσιο αυτό, υλοποιούνται μεταφράσεις λογοτεχνικών έργων από τους μεταπτυχιακούς φοιτητές, Δραμινών συγγραφέων και ποιητών.
Στο πλαίσιο αυτό, την Κυριακή 19 Ιουλίου και ώρα 13.00 – 14.00, στον χώρο της σοφίτας του Μαρμάρινου Σπιτιού στον χώρο πολιτισμού της ΑμΚΕ ΚΥΚΛΩΨ, θα παρουσιαστεί η μετάφραση στα ισπανικά, του τελευταίου βιβλίου της Δραμινής πανεπιστημιακού και συγγραφέως κας Καλλιόπης Εξάρχου, «Προς Πατρίδα».
Η κα. Εξάρχου είναι Καθηγήτρια Θεατρολογίας του Τμήματος Γαλλικής Γλώσσας και Φιλολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και διδάσκει Ιστορία και Θεωρία του Θεάτρου σε προπτυχιακό επίπεδο και στο Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Σπουδών του Τμήματος. Έχει εκδώσει πλήθος βιβλίων με διηγήματα, ποίηση, θέατρο, καθώς επίσης έχει δημοσιεύσει άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά ελληνικά και ξένα καθώς και σε συλλογικούς τόμους έγκυρων εκδόσεων στη Γαλλία, συνέδρια και αλλού.
Εξάρχου: Ποιητική μυθιστορία
Στο πλαίσιο της παρουσίασης της ισπανικής μετάφρασης του τελευταίου της βιβλίου «Προς Πατρίδα», ο «Π.Τ.» μιλάει με την κα. Εξάρχου, η οποία σημειώνει ότι πρόκειται για μια «ποιητική μυθιστορία».
Αναφερόμενη στην υπόθεση του βιβλίου της, λέει ότι είναι «ένας μονόλογος μιας γυναίκας που επιστρέφει στη γενέθλια πόλη της μετά από 30 χρόνια απουσίας, και ίσως και περισσότερο».
Όπως λέει, «εννοείται ότι μέσα σε αυτά τα 30 χρόνια που απομακρύνθηκε τελείως, έχουν γίνει πολλές αλλαγές εσωτερικές για να μπορέσει κατά κάποιο τρόπο να χωρέσει πάλι αυτή την επιστροφή, η οποία είναι ουσιαστικά ένα ταξίδι εσωτερικό. Θα έλεγα ότι πρόκειται για θέμα αυτογνωσίας και κατά κάποιο τρόπο και συγχώρεσης».
Αυτό που διευκρινίζει στη συνέχεια, είναι ότι, «γυρίζοντας στην πόλη, αρχίζει και κάνει διαδρομές που την οδηγούν σε μέρη που υπήρχαν συνδέσεις εσωτερικές με εκείνη. Και σίγουρα μετά από 30 χρόνια, αυτό σημαίνει ότι ανακαλύπτει γεγονότα και ταυτόχρονα είναι και μια άλλη ματιά για τα ξαναδεί».
«Η μνήμη λειαίνει τις γωνίες»
Ερωτώμενη για το τι είναι αυτό που αλλάζει, αυτό που συναντάει μετά από 30 χρόνια τόσο στην πόλη μέσα από τις διαδρομές, αλλά και μέσα στην ίδια την ηρωίδα του «Προς Πατρίδα», η κα. Εξάρχου εξηγεί: «Ουσιαστικά, οι αλλαγές έχουνε προηγηθεί. Δηλαδή αυτά τα 30 χρόνια είναι τα χρόνια της ωρίμανσης της εσωτερικής και της συγχώρεσης όλων αυτών που την είχανε πληγώσει και θα έλεγα ότι τώρα τα ξαναβλέπει με νοσταλγία. Ξέρετε, η μνήμη λειαίνει τις γωνίες.
Οπότε, έχουν φύγει όλες εκείνες οι αιχμές και οι δυσκολίες που την απέτρεπαν τόσα χρόνια να επιστρέψει. Τα ίδια αυτά που την είχανε πληγώσει, και οι άνθρωποι και τα σημεία της πόλης, ουσιαστικά τα ζωντανεύει μέσα της ως να δέχτηκαν αυτά τα πλήγματα. Τώρα όλα αυτά έχουν λειανθεί και έχουν περιβληθεί από νοσταλγία».
Στην ερώτηση αν το βιβλίο της αποτελείται ουσιαστικά από βιογραφικά στοιχεία της ίδιας, η κα. Εξάρχου απαντάει θετικά: «Αποκλειστικά θα έλεγα».
Η μετάφραση
Ερωτώμενη για το πώς φτάσαμε στη μετάφραση του βιβλίου της, η κα. Εξάρχου σημειώνει: «Ο κ. Μορφακίδης, κάνει υπέροχα πράγματα στην πόλη μας εδώ και χρόνια μ’ αυτό το πρόγραμμα. Έτυχε να ακούσει από φίλους της Δράμας που με έχουν στηρίξει πάρα πολύ, όπως η κα. Πολύνα Μπανά, ότι υπάρχω, ότι γράφω, ότι δρω. Όχι στη Δράμα βέβαια, αλλά είμαι Δραμινή».
Όπως τονίζει «η πρώτη επαφή με τον κ. Μορφακίδη και το πρόγραμμα, ήταν να συμμετάσχω στους τόμους για την ποίηση του Νίκου Κωνσταντινίδη, όπου έγραψα ένα κείμενο μαζί με άλλους φίλους από τη Δράμα. Στη συνέχεια μου ζήτησε τα βιβλία μου, τα έστειλα και μεταξύ άλλων και το “Προς Πατρίδα”. Του άρεσε και θέλησε να το εντάξει στο μεταπτυχιακό τμήμα μετάφρασης στο οποίο διδάσκει στο Πανεπιστήμιο της Γρανάδας. Οπότε αυτό μεταφράστηκε από τους μεταπτυχιακούς του φοιτητές ενός εξαμήνου πριν από ένα χρόνο. Σήμερα, η μετάφραση εντάσσεται στο πρόγραμμα μαθημάτων πολιτισμού και είναι μια ευκαιρία για να συζητήσουμε μεθαύριο και για τη γραφή και για το συγκεκριμένο βιβλίο και τη μετάφραση».
Σε κρίση οι εκδόσεις
Με την ευκαιρία της συζήτησής μας, ρωτάμε την κα. Εξάρχου για το πώς βλέπει το θέμα των εκδόσεων στην εποχή μας, καθώς οι εκδότες πλέον δεν αναλαμβάνουν εκδόσεις με δικά τους έξοδα και πολύ περισσότερο δεν τα προωθούν στο εμπόριο.
«Αυτό είναι αλήθεια», σημειώνει αρχικά και συνεχίζει: «Υπάρχει μια πάρα πολύ μεγάλη κρίση. Προχθές μόνο μιλούσα με τη δική μου εκδότρια και μου έλεγε ότι, πραγματικά, υπάρχει πολύ καιρό τώρα μια μεγάλη κρίση του βιβλίου. Και συμβάλλουμε πολλές φορές και εμείς ως συγγραφείς για την έκδοση του βιβλίου».
Σημειώνει μάλιστα ότι, «από τη συζήτηση που κάναμε δεν κατάλαβα ακριβώς την αιτία της κρίσης, αλλά δεν νομίζω ότι αν είναι το διαδίκτυο που έχει τραβήξει τους νέους ανθρώπους. Το βιβλίο θα παραμένει πάντα ένα προσφιλές αντικείμενο για τους βιβλιόφιλους, να γυρίζουν τις σελίδες του, να έχουν την άμεση αυτή επαφή με το βιβλίο. Πιστεύω ότι, όλη αυτή η εποχή της ταχύτητας και της αγωνίας για να κάνουμε πράγματα και άλλα, δεν αφήνει και πολύ χρόνο. Ο κόσμος που αγαπάει τα βιβλία δεν νομίζω ότι θα τα αφήσει ποτέ».
