Το προξενιό της ειρήνης
Γράφει η Δρ.Ελένη Χυτοπούλου-Παππά
Στο πλαίσιο μιας φανερά επιταχυνόμενης διαδικασίας, μετά τη συνάντηση κορυφής στην Αλάσκα στις 15/8, πραγματοποιήθηκε στις 18/8 στο Λευκό Οίκο, η κατά γενική ομολογία ιστορική συνάντηση μεταξύ των προέδρων Τράμπ και Ζελένσκι, με φυσική παρουσία και στήριξη Ευρωπαίων ηγετών, που συμμετέχουν στη συμμαχία των Προθύμων για το Πόλεμο στην Ουκρανία.
Εάν θέλαμε να αναφερθούμε στο στυλ επικοινωνίας που χρησιμοποίησε ο Αμερικανός Πρόεδρος και όσοι άλλοι έλαβαν τον λόγο, με λίγο εύθυμη διάθεση, θα μπορούσε κάποιος να το χαρακτηρίσει «προξενιό ειρήνης». Μετά την αρχική συνάντηση Τράμπ- Πούτιν τον περασμένο Φεβρουάριο που κατέληξε σε παταγώδη αποτυχία όταν ο Αμερικανός ουσιαστικά έδιωξε τον Ζελένσκι ζητώντας του να επιστρέψει για συζητήσεις όταν είναι έτοιμος για ειρήνη, η συνάντηση της 18/8 οργανώθηκε για να επιτύχει. Ο Πρόεδρος Ζελένσκι (ο γαμπρός), συνοδευόμενος από τους Ευρωπαίους Προθύμους (το σόι), συναντήθηκε κατά αρχήν μόνος του με τον Πρόεδρο Τράμπ, για 55 λεπτά. Σε διπλανό χώρο περίμενε υπομονετικά η Ευρωπαϊκή Συνοδεία του. Ακολούθως κάθισαν όλοι στο ίδιο τραπέζι και ο Πρόεδρος Τράμπ έδωσε σε όλους τον λόγο, αφού είπε για τον καθένα τους φιλοφρονήσεις και επαινετικά λόγια. Η διαδικασία που έγινε μπροστά στις κάμερες ήταν άριστα ενορχηστρωμένη χωρίς εντάσεις και παραφωνίες. Όλοι μίλησαν για την επιθυμία να τερματιστεί η αιματοχυσία και να δοθούν εγγυήσεις για την ασφάλεια της Ουκρανίας. Ο Ζελένσκι, που του ζητήθηκε να μιλήσει πρώτος, ταπεινά, και εκτός μικροφώνου ζήτησε από τις ΗΠΑ ένα ηχηρό μήνυμα ότι θα δοθούν στη χώρα του εγγυήσεις ασφάλειας. Ακολούθως ζήτησε να επιστραφούν τα παιδιά των Ουκρανών που βρίσκονται μακριά από τους γονείς τους και επαίνεσε την Μελάνια Τράμπ για τις δικές της σχετικές παρεμβάσεις (επιστολή).
Το θέμα των πιθανόν εδαφικών ανταλλαγών, όπως ανέφερε διακριτικά ο Πρόεδρος Τράμπ, θα απασχολήσει φαίνεται τη διμερή συνάντηση (Πούτιν -Ζελένσκι) που επιδιώκει να οργανώσει πολύ σύντομα και τη τριμερή (Τράμπ- Πούτιν -Ζελένσκι) που θα ακολουθήσει. Επειδή η Ουκρανία θα αποφασίσει για το μέλλον της, ο Πρόεδρος Τράμπ παρουσίασε στον πρόεδρο Ζελένσκι χάρτη για τον οποίο ο τελευταίος έδειξε ενδιαφέρον και μάλιστα είπε ότι σκέπτεται να τον πάρει μαζί του στη χώρα του. Ο Ζελένσκι φάνηκε αποφασισμένος να τελειώσει ο πόλεμος στην Ουκρανία και για πρώτη φορά ανέφερε ότι μετά τη λήξη του πολέμου θα γίνουν εκλογές στη χώρα του.
Οι παρεμβάσεις όλων των Ευρωπαίων επικεντρώθηκαν στην εφαρμογή άμεσα εκεχειρίας και στην εξασφάλιση εγγυήσεων. Ιδιαίτερα έμφαση στην εφαρμογή εκεχειρίας πριν τις διαπραγματεύσεις έδωσε ο Γερμανός Καγκελάριος.
Φαίνεται ότι στο θέμα εξασφάλισης εγγυήσεων συμφωνούν επίσης ΗΠΑ και Ρωσία. Ωστόσο η Ρωσία δήλωσε κατηγορηματικά ότι δεν θα δεχθεί παρουσία στρατευμάτων του ΝΑΤΟ. Ερωτηθείς ο Πρόεδρος Τράμπ σχετικά με την εφαρμογή του άρθρου 5 της συμφωνίας ΝΑΤΟ και την παρουσία αμερικανικών στρατευμάτων στην Ουκρανία έδωσε μια σιβυλλική απάντηση.
Μπορεί ο Πρόεδρος Πούτιν να μην βρίσκονταν στην αίθουσα, ενημερώνονταν όμως συνεχώς για τα τεκταινόμενα. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο Πρόεδρος Τράμπ άφησε τους Ευρωπαίους ηγέτες και αξιωματούχους να τον περιμένουν για 40 ολόκληρα λεπτά στο Οβάλ Γραφείο για να μιλήσει με τον Πούτιν στο τηλέφωνο.
Τέλος, επειδή απασχολούν πάντα και τα οικονομικά ανταλλάγματα (η προίκα), συζητήθηκε η αγορά αμερικανικών όπλων κόστους 100 δις ΕΥΡΩ για την θωράκιση της Ουκρανίας. Τα χρήματα για την αγορά των όπλων θα πληρώσουν οι Ευρωπαίοι. Η Ουκρανία συμφώνησε επίσης με τις ΗΠΑ να κατασκευαστούν με την εξελιγμένη τεχνολογία που ανέπτυξε κατά τη διάρκεια του πολέμου η Ουκρανία drones αξίας 50 δις. ΕΥΡΩ. Ακριβό το τίμημα για την Ευρώπη, υψηλά τα οφέλη για τις ΗΠΑ που έχουν ήδη υπογράψει μια συμφωνία 500 δις ΕΥΡΩ με την Ουκρανία για τη προμήθεια σπανίων γαιών.
Από την κινητοποίηση των ΗΠΑ για την επίλυση του Ουκρανικού μπορεί κανένας να συμπεράνει ότι ο Πρόεδρος Τράμπ
- έχει καταρχήν κατανοήσει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι πιο πολύπλοκο ζήτημα από ότι αρχικά πίστευε,
- επιθυμεί να εδραιώσει τη φήμη του ειρηνοποιού και να κερδίσει ένα βραβείο Νόμπελ ,όπως και κάποιοι άλλοι προκάτοχοι του,
- έχει βελτιώσει θεαματικά το στυλ του στις διαπραγματεύσεις για γεωπολιτικά θέματα. Διαχειρίζεται με ευγένεια τους συνομιλητές του, εάν και δεν χάνει την ευκαιρία να υπενθυμίζει ότι αυτός βάζει τους όρους και ρυθμίζει το παιχνίδι. Ειδικότερα, όσον αφορά τους άλλους μεγάλους διεθνείς παίκτες όπως η Ρωσία και η Κίνα είναι περισσότερο προσεκτικός και δείχνει ότι σέβεται τις απόψεις τους.
