Ξεκινούν οι εργασίες αποκατάστασης
της στέγης του Ιερού Ναού Εισοδίων
της Θεοτόκου Χωριστής Δράμας
Του Θανάση Πολυμένη
ΜΕΤΑ ΑΠΟ μια μακρά γραφειοκρατική διαδικασία, έφτασε επιτέλους η ώρα, ώστε από την επόμενη εβδομάδα να ξεκινήσουν οι εργασίες αποκατάστασης της στέγης, στον Ιερό Ναό Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής.
Πλέον, τη Δευτέρα 18 Αυγούστου 2025, η αν. προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Δράμας κα. Βασιλική Πουλιούδη, υπέγραψε με τον ανάδοχο εργολάβο την σχετική σύμβαση για την εκτέλεση του έργου με τίτλο: «Εκτέλεση εργασιών αποκατάστασης και συντήρησης τμήματος της στέγης με την προμήθεια των απαιτούμενων υλικών του Ιερά Ναού των Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής Δράμας».
Η χρηματοδότηση των εργασιών γίνεται από κονδύλια του Υπουργείου Πολιτισμού με συνολικό ποσό 35.000 ευρώ με τον ΦΠΑ και το έργο πρέπει να είναι παραδοτέο μέχρι 31 Δεκεμβρίου 2025.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, η μελέτη για την αποκατάσταση μέρους της στέγης, έγινε από το Αρχιτεκτονικό Γραφείο της Δραμινής αρχιτέκτονα κ. Κοραλλίας Παπαϊωάννου και Συνεργάτες.
Οι εργασίες που θα γίνουν, αφορούν στην απομάκρυνση των φθαρμένων κεραμιδιών, την απομάκρυνση του φθαρμένου σανιδώματος, την αντικατάσταση των παραμορφωμένων τμημάτων του φορέα, την αντιμυκητιακή προστασία στα προσβεβλημένα ξύλα, ή νέα εμποτισμένη ξυλεία, την τοποθέτηση νέου σανιδώματος, την τοποθέτηση διαπνεόμενης μεμβράνης, την τοποθέτηση ειδικών τεμαχίων γαλβανιζέ λαμαρίνας γύρω από το κωδωνοστάσιο και τα στηθαία κ.α. Η έκταση των παρεμβάσεων επικεντρώνεται στο Βορειοδυτικό Τμήμα και σε επιφάνεια εμβαδού 16 τ.μ.
Φωτογραφία Νίκος Καραμπετάκης
Από το 1824 μέχρι το 1907
Ο «Π.Τ.» έχει αναφερθεί και παλαιότερα στα προβλήματα που παρουσιάζει η στέγη του Ι.Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής. Σύμφωνα με την Τεχνική Έκθεση, ο ναός παρουσιάζει φθορές στο εσωτερικό και το εξωτερικό του κελύφους του.
Όπως αναφέρεται στην έκθεση που έχει συντάξει η δρ. Μαρία Κοντογιανοπούλου, Αρχαιολόγος και προϊσταμένη του Τμήματος Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Αρχαιοτήτων της ΕΦΑ Δράμας, «οι φθορές οφείλονται στην εισροή υδάτων από την στέγη, εξαιτίας έλλειψης συντήρησης. Οι φθορές βαίνουν επιδεινούμενες και είναι ανάγκη να ληφθούν μέτρα για την προστασία του μνημείου. Το κυρίως πρόβλημα εντοπίζεται στη βορειοδυτική πλευρά της στέγης, όπου παρατηρείται κύρτωση του σκελετού της. Επίσης, παρατηρήθηκε προσβολή από υγρασία στις περιοχές που εφάπτεται η τοιχοποιία του κωδωνοστασίου και του δυτικού στηθαίου με την στέγη».
Αξίζει να σημειωθεί μεταξύ άλλων ότι, στον Ι.Ν. Εισοδίων της Θεοτόκου Χωριστής, φιλοξενούνται και έξι εικόνες του μεγάλου Έλληνα ζωγράφου Κωνσταντίνου Παρθένη, για τις οποίες αναλυτικό σημείωμα είχε δημοσιεύσει ο «Π.Τ.» τον Ιούνιο του 2024 με στοιχεία που είχε παραθέσει η δρ. Αρχαιολόγος Μαγδαληνή Παρχαρίδου.
Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Διαχείρισης Εθνικού Αρχείου Μνημείων, ο Ι. Ναός Εισοδίων Θεοτόκου στη Χωριστή Δράμας συνδυάζει στην αρχιτεκτονική του τη μεταβυζαντινή παράδοση με τα νεωτεριστικά ρεύματα της Δύσης και είναι μεγάλων διαστάσεων – τρίκλιτη βασιλική – που απολήγει ανατολικά σε ημικυκλική αψίδα. Ο ναός είχε παλαιότερη οικοδομική φάση στα 1824 σύμφωνα με επιγραφή ενσωματωμένη στην αψίδα, ανοικοδομήθηκε το 1906 σύμφωνα με επιγραφή, ενώ τα θυρανοίξια έγιναν 27-4-1907.
Ο αρχιτεκτονικός σχεδιασμός του ναού οφείλεται στον αυστριακό μηχανικό Κόνραντ φον Βίλας, ενώ οι εργασίες μαρμαρογλυπτικής έγιναν από τον Τηνιακό μάστορα Βασίλειο Σκούταρη. Οι τοιχογραφίες του ναού αποδίδονται είτε στον Κωνσταντίνο Παρθένη, είτε στον Παύλο Ζωγραφόπουλο. Στους ίδιους αποδίδονται και φορητές εικόνες.
«Ο περικαλλής ούτος ναός των Εισοδίων της Θεοτόκου, οικοδομήθη επ’αρχιερέως Χρυσοστόμου δαπάνες των ευσεβών κατοίκων Τσατάλτζης το έτος 1906». Αυτό διαβάζει κάθε εισερχόμενος στο υπέρθυρο του ιερού ναού της Θεοτόκου Χωριστής. Το τέμπλο ξυλόγλυπτο, περίτεχνο, έργο μετσοβιτών ξυλογλύπτων μάλλον των αρχών του 19ου (1820). Κοσμείται με ωραίες εικόνες της εποχής αυτής.
Το κιβώριο της Αγίας Τραπέζης, το κουβούκλιο του επιταφίου και το αριστερό προσκυνητάρι είναι ξυλόγλυπτα με φυτικές και βιβλικές παραστάσεις.
Το εσωτερικό του ναού εντυπωσιάζει τον προσκυνητή, καθώς άπλετο φως καθαγιάζει το τέμπλο από τα δύο πελώρια παράθυρα. Για το κτίσιμο του ναού η παράδοση αναφέρει ότι οι ευσεβείς κάτοικοι κουβάλησαν τις πέτρες στα δισάκια πάνω στα ζώα και στους ώμους τους. Πάνω από την κύρια είσοδο υπάρχει υψηλό κωδωνοστάσιο – καμπαναριό, οι καμπάνες είναι από την Αγία Πετρούπολη. Καύχημα της ιστορικής κωμοπόλεως ναός μαζί με το Αναγνωστήριο και το Δημοτικό Σχολείο κτίσματα της ίδιας εποχής.
Πρόκειται για κτίσμα των αρχών του περασμένου αιώνα, όταν Μητροπολίτης ήταν ο Χρυσόστομος Καλαφάτης μετέπειτα Μητροπολίτης Σμύρνης και νυν εθνοϊερομάρτυς τιμώμενος την Κυριακή προ της Υψώσεως του Τιμίου Σταυρού.
